Uluslararası Marka Tescili (Madrid Protokolü)

Uluslararası marka tescili nedir?

Uluslararası marka tescili, markanızın Türkiye dışındaki ülkelerde de koruma altına alınması için yapılan başvuru sürecidir. Marka hakkı ülkesellik ilkesine dayanır: Türkiye'de tescilli bir marka yalnızca Türkiye'de koruma sağlar. Yurt dışına satış yapmayı, bayilik vermeyi ya da e-ticaret yoluyla yabancı müşterilere ulaşmayı planlıyorsanız hedef ülkelerde ayrıca koruma almanız gerekir.

Bunun için iki yol vardır: her ülkenin marka ofisine ayrı ayrı başvurmak ya da Madrid Protokolü sistemini kullanarak Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü'ne (WIPO) tek bir başvuru yapmak. Ticari planınıza uygun olan yolu birlikte seçiyor, başvuruyu baştan sona yönetiyoruz.

Madrid Protokolü nasıl işler?

Madrid sistemi, tek başvuru ve merkezî yönetimle birden fazla ülkede koruma istemenizi sağlar. Süreç genel hatlarıyla şöyle ilerler:

1. Temel başvuru veya tescil: Türkiye'de TÜRKPATENT'e yapılmış bir marka başvurusu ya da tescili bulunmalıdır.
2. Uluslararası başvuru: Başvuru TÜRKPATENT aracılığıyla WIPO'ya iletilir. Marka, başvuru sahibi ve mal/hizmet listesi temel kayıtla uyumlu olmalıdır.
3. WIPO biçim incelemesi: WIPO başvurunun şekil şartlarını denetler; uygun bulursa markayı uluslararası siciline kaydeder ve seçilen ülkelerin ofislerine bildirir.
4. Ülke ofislerinin incelemesi: Her hedef ülke ofisi markayı kendi mevzuatına göre inceler. Kabul edilen ülkelerde marka korunur; ret gerekçesi bildirilen ülkelerde belirli süre içinde yanıt verilir.

Temel marka bağımlılığı nedir?

Uluslararası tescil, tescil tarihinden itibaren ilk 5 yıl boyunca Türkiye'deki temel başvuruya veya tescile bağımlıdır. Bu süre içinde temel başvuru reddedilir, geri çekilir ya da temel tescil iptal edilirse, uluslararası tescil de aynı ölçüde sona erer veya daralır. 5 yıl dolduktan sonra uluslararası tescil bağımsız hâle gelir.

Not: Bu nedenle uluslararası başvuruya geçmeden önce Türkiye'deki markanın itiraz ve ret riskini bilmek önemlidir. Başvuru öncesi marka araştırması bu riski azaltmanıza yardımcı olur. Ayrıca uluslararası başvurudaki mal ve hizmet listesi, temel başvurudaki listeyi aşamaz.

Hedef ülkeleri nasıl seçmeliyiz?

Hedef ülke sayısı arttıkça ücret ve takip yükü de artar. Bu yüzden ülkeleri ticari önceliğe göre seçmek gerekir:

• Satış ve hedef pazar: Ürünü fiilen satacağınız veya satmayı planladığınız ülkeler.
• Üretim ve tedarik: Ürünün üretildiği ya da dış kaynaklı üretim yaptırdığınız ülkeler; taklit riski burada da doğabilir.
• Taklit ve haksız tescil riski: Markayı sizden önce tescil ettirme eğilimi olan pazarlar.
• Madrid üyeliği: Ülke Madrid Protokolü üyesi değilse o ülke için doğrudan ulusal başvuru yapmak gerekir. Güncel üye listesi WIPO tarafından yayımlanır.
• Yerel kurallar: Bazı ülkelerde kullanım beyanı gibi ek yükümlülükler veya yerel temsilci zorunluluğu bulunabilir.

Sonradan ihtiyaç doğarsa mevcut uluslararası tescile yeni ülke eklemek de mümkündür. Bu nedenle ilk başvuruda tüm dünyayı kapsamak zorunda değilsiniz.

Öncelik hakkı ile süreyi nasıl avantaja çevirirsiniz?

Paris Sözleşmesi'ne göre bir ülkede yapılan ilk marka başvurusu tarihinden itibaren 6 ay içinde diğer ülkelerde aynı marka için başvurursanız, ilk başvuru tarihi esas alınır. Böylece bu süre içinde yapılan başka başvurular sizin önünüze geçemez. Uluslararası başvuruyu bu 6 aylık sürede yapmak istiyorsanız takvimi baştan planlamak gerekir; süre uzatılamaz.

Madrid yolu mu, ülke bazlı doğrudan başvuru mu?

Çok sayıda ülke hedefleniyorsa Madrid genellikle daha pratiktir. Tek bir pazara odaklanıyorsanız ya da Madrid dışı bir ülkeye giriyorsanız doğrudan başvuru daha uygun olabilir. Her iki yolu birlikte kullanmak da mümkündür.

Uluslararası başvuruda sık yapılan hatalar

• Öncelik süresini kaçırmak: 6 aylık süre dolduktan sonra başvuru yapılırsa ilk başvuru tarihinin sağladığı avantaj kaybedilir.
• Temel başvuruyu denetlemeden yola çıkmak: Temel başvuru ret riski taşıyorsa bu risk uluslararası tescile de yansır.
• Liste uyumsuzluğu: Uluslararası başvurudaki mal ve hizmetlerin temel kayıttaki kapsamı aşması, düzeltme ve gecikme yaratır.
• Tüm pazarları Madrid'den ibaret sanmak: Madrid üyesi olmayan pazarlar ayrıca ele alınmazsa o ülkelerde koruma boşluğu kalır.
• Yerel dil ve algı kontrolünü atlamak: Markanın hedef ülkenin dilinde olumsuz bir anlam taşıması veya orada tanımlayıcı sayılması ret nedeni olabilir.

Bu hataların çoğu, başvurudan önce yapılacak kısa bir ön değerlendirmeyle fark edilebilir.

Koruma süresi ve yenileme

Uluslararası tescilin koruma süresi 10 yıldır ve WIPO üzerinden yapılacak yenilemeyle 10'ar yıl uzatılabilir. Ülke ofislerinden gelen ret bildirimleri, itirazlar ve yenileme tarihleri için takip yapmak gerekir; bu takibi sizin adınıza yürütüyoruz.

Madrid başvurusu için resmî araçlar ve Türkiye'de ödenen ücretler

TÜRKPATENT, uluslararası marka başvurularına yönelik olarak Madrid E-filing uygulamasının tanıtım sunumunu, genel bilgilerini ve kullanıcı kılavuzunu yayımlar. Mal ve hizmet listesi hazırlanırken iki resmî araç işinizi kolaylaştırır:

• Madrid Goods & Services Manager (MGS): WIPO'nun, Nice Sınıflandırması'nın son baskısına göre sınıflandırılmış 119.000'den fazla İngilizce terim içeren ve seçilen listeyi Türkçe dâhil 25 dile çevirebilen çevrimiçi aracıdır.
• TMclass: EUIPO'nun, bir mal veya hizmetin hangi sınıfta yer aldığını ve katılımcı ofislerin listelerinde bulunup bulunmadığını gösteren, Türkçe dâhil 40 dilde çalışan uygulamasıdır.

Önceden kabul gören terimleri kullanmak, hedef ülke ofislerinde liste kaynaklı sorun çıkma ihtimalini azaltmaya yardımcı olur; yine de her ofis kendi değerlendirmesini yapar.

TÜRKPATENT'in 2026 tarifesinde Madrid Protokolü kapsamındaki işlemler için şu ücretler yer alır (14 Kasım 2026'da kontrol edildi):

Bu tutarlar TÜRKPATENT'in aracı ofis olarak aldığı ücretlerdir. WIPO'ya ayrıca ödenen uluslararası tescil ücretleri ile bazı ülkelerin ek ücretleri; seçilen ülke sayısına, marka türüne ve sınıf sayısına göre değişir. Bu kalemleri teklif aşamasında ayrı ayrı netleştirmenizi öneririz.

Anlar Grup bu süreçte ne yapar?

• Hedef pazar, bütçe ve zamanlamaya göre ülke ve sınıf stratejisi hazırlar.
• Temel başvurunun uluslararası başvuruya uygunluğunu denetler.
• Başvuru formunu hazırlar ve TÜRKPATENT aracılığıyla WIPO'ya iletir.
• Ülke ofislerinden gelen bildirimleri izler, gerektiğinde yerel temsilcilerle koordinasyon sağlar.
• Tescil sonrası yenileme ve ülke ekleme planı çıkarır.

Resmî ücretler ülke sayısına ve ülkeye göre değişir; güncel tutarlar WIPO ve ilgili ofislerden teyit edilir. Kapsamınıza göre net bir teklif için teklif formunu doldurabilir ya da bize ulaşabilirsiniz. Temel başvurunuz henüz yoksa önce marka tescili hizmetimize, konuyla ilgili ayrıntılı bilgi için Madrid Protokolü rehberimize göz atabilirsiniz.