- Koruma süresi
- Araştırma koruma sağlamaz; yalnızca başvuru öncesi risk raporudur
- Süreç süresi
- Kapsama (sınıf sayısı, ad ve logo sayısı, ülke sayısı) göre değişir; kapsam ve teslim süresi teklif aşamasında yazılı olarak bildirilir.
İçindekiler
- Marka araştırması nedir, neden gerekir?
- Marka araştırmasında neleri inceleriz?
- Güçlü bir marka adı nasıl seçilir?
- Marka benzerliği nasıl değerlendirilir?
- Görsel ve işitsel benzerlik
- Anlamsal benzerlik
- Mal ve hizmet benzerliği
- Risk raporunda neler yer alır?
- Araştırmanın sınırları nelerdir?
- TÜRKPATENT marka araştırma ekranı nasıl çalışır?
- Mal ve hizmet listesi için resmî araçlar
- Resmî sorgu neden tek başına yeterli olmaz?
- Araştırma sonrası ne yapılır?
Marka araştırması nedir, neden gerekir?
Marka araştırması, tescil etmek istediğiniz ad veya logonun, daha önce başvurusu yapılmış ya da tescil edilmiş markalarla aynı ya da karıştırılacak ölçüde benzer olup olmadığının başvurudan önce incelenmesidir. Amaç, başvuru yaptıktan sonra ret veya itirazla karşılaşma riskini önceden görmek ve markanızı daha güvenli biçimde konumlandırmaktır.
Marka kurmak; ad, logo, tanıtım, ambalaj ve stok yatırımı demektir. Bu yatırımı yaptıktan sonra markanın başkasının hakkıyla çakıştığını öğrenmek zaman ve maliyet kaybı doğurur. Araştırma, bu riski en baştan görünür kılar.
Marka araştırmasında neleri inceleriz?
- Birebir aynı markalar: Aynı veya yalnızca harf düzeyinde farklı olan kayıtlar.
- Görsel, işitsel ve anlamsal benzerlik: Yazılışı, okunuşu veya anlamı yakın olan markalar.
- Sınıf ve benzer mal/hizmetler: Aynı sınıf dışında, birbirine yakın mal ve hizmetleri kapsayan başvurular. Nice sınıflandırması için marka sınıf rehberimizi kullanabilirsiniz.
- Logo ve şekil unsurları: Şekil, renk ve yazı biçimi benzerlikleri.
- Yazım varyasyonları ve yabancı dil karşılıkları: Eklenen ya da çıkarılan harfler, çeviri ve okunuş benzerliği.
- Mutlak ret nedenleri: Adın ayırt edici olup olmadığı, mal ve hizmeti tanımlayıp tanımlamadığı ve yanıltıcı olup olmadığı.
Güçlü bir marka adı nasıl seçilir?
Araştırma sonucunun yanında, adın kendi niteliği de tescil şansını etkiler. Ayırt edicilik genel olarak şu sırayla değerlendirilir:
| Ad türü | Mantığı | Koruma gücü |
|---|---|---|
| Uydurma ad | Tamamen yeni, anlamı olmayan sözcük | Genellikle en güçlü |
| Keyfi ad | Anlamlı ama ürünle ilgisi olmayan sözcük | Güçlü |
| Çağrışımsal ad | Ürünü dolaylı olarak çağrıştıran sözcük | Orta; sınır durumlarda tartışılabilir |
| Tanımlayıcı ad | Ürünün türünü, niteliğini veya amacını doğrudan söyleyen sözcük | Zayıf; ret riski yüksektir |
Ürününüzü doğrudan anlatan bir ad akılda kalıcı görünse de başkaları tarafından da serbestçe kullanılabilmesi gerektiğinden tescil edilmesi güçleşebilir. Bu yüzden isim aşamasında araştırmayı mümkünse birkaç alternatif için birlikte yapmak yararlıdır.
Marka benzerliği nasıl değerlendirilir?
Marka benzerliği, tek bir ölçüte değil birkaç unsurun birlikte değerlendirilmesine dayanır. Kurum ve mahkemeler önemli ölçüde karıştırılma ihtimaline bakar: Tüketici iki markayı aynı kaynaktan geliyormuş gibi algılar mı?
Görsel ve işitsel benzerlik
Kelimelerin yazılışı, harf dizilişi ve telaffuzu karşılaştırılır. Ses benzerliği özellikle sözlü anlatımla satış yapılan sektörlerde önem taşır.
Anlamsal benzerlik
İki marka farklı yazılsa da aynı kavramı veya imgeyi çağrıştırıyorsa benzer sayılabilir. Yabancı dildeki anlamlar da değerlendirmeye alınır.
Mal ve hizmet benzerliği
Aynı marka farklı alanlarda bir arada bulunabilir; ancak mal ve hizmetler birbirine yakınsa benzerlik riski artar. Bu yüzden sınıf seçimi ve ürün listesi, araştırmanın ayrılmaz parçasıdır.
Risk raporunda neler yer alır?
Araştırma sonunda; bulunan kayıtlar, benzerlik gerekçeleri, ayırt edicilik değerlendirmesi ve önerilerimizi içeren yazılı bir rapor hazırlanır. Raporda risk düzeyi şu başlıklarla ifade edilir:
| Risk düzeyi | Anlamı | Genel öneri |
|---|---|---|
| Düşük | Aynı veya benzer önceki marka bulunamadı ya da fark belirgin | Başvuruya geçilebilir; sınıf ve ürün listesi netleştirilir |
| Orta | Benzer ama ayrılabilecek kayıtlar var | Ayırt edici unsur eklenebilir, ürün listesi daraltılabilir, logo geliştirilebilir |
| Yüksek | Aynı veya çok benzer marka, aynı veya benzer alanda mevcut | Ad veya logo değişikliği, uzlaşma ya da başvurudan vazgeçme değerlendirilir |
Bu düzeyler bir istatistik değil, uzman değerlendirmesidir; her dosya kendi koşullarında ele alınır.
Araştırmanın sınırları nelerdir?
Not: Marka araştırması tescil garantisi vermez. Sonuçlar, araştırma tarihindeki kayıtlara dayanır; araştırma ile başvuru arasında yeni başvurular yapılabilir. Kurum başvuruyu kendi incelemesinden geçirir ve nispi nedenler bakımından önceki hak sahipleri başvuruya itiraz edebilir. Ayrıca tescil edilmemiş ama fiilen kullanılan markalar da bazı durumlarda hak doğurabilir.
Bu nedenle araştırmayı risk azaltma aracı olarak görmek doğru olur. Ret nedenlerinin neler olduğunu marka başvurusu ret nedenleri yazımızda daha ayrıntılı bulabilirsiniz.
TÜRKPATENT marka araştırma ekranı nasıl çalışır?
TÜRKPATENT'in internet sitesindeki Marka Araştırma ekranı, kayıtlı ve başvurusu yapılmış markalar üzerinde arama yapmanızı sağlar. Marka adına, başvuru sahibine, marka ilan bülten numarasına, tescil yayın bülten numarasına, kişi numarasına ve Nice sınıflarına göre sorgulama yapılabilir. Marka adı aramasında en az 3 karakter gerekir (tek veya iki harfli markalarda "ile eşit" seçeneği kullanılır) ve eşleşme türü "içinde geçen", "ile başlayan" veya "ile eşit" olarak seçilir. Sınıf seçilmezse tüm sınıflarda arama yapılır; marka tipi filtresiyle ve koruma tipi olarak "tanınmış marka" seçilerek de arama daraltılabilir.
Mal ve hizmet listesi için resmî araçlar
TÜRKPATENT'in Nice sayfasında 2026 Sınıflandırma Tebliği'ndeki mal ve hizmet listesi içinde ad yazarak arama yapılabilir; yazılan mal veya hizmetin geçtiği sınıflar ve alt gruplar listelenir. WIPO'nun Madrid Mal ve Hizmet Yöneticisi (MGS) ve EUIPO'nun TMclass uygulaması da Türkçe arayüzle kullanılabilir. Sınıf seçimine yardımcı olması için marka sınıf rehberimizi da kullanabilirsiniz.
Resmî sorgu neden tek başına yeterli olmaz?
- Benzerlik yalnız aynı ad değildir: Ses, yazım, anlam veya görsel bütünlük bakımından benzer işaretler ekranda aynı adla görünmeyebilir; karıştırılma ihtimali hukukî bir değerlendirme gerektirir.
- Tescilsiz haklar görünmez: Başvuru tarihinden önce ticarette kullanılarak hak elde edilmiş tescilsiz işaretler, itiraz nedeni olabilir (SMK md. 6/3) ancak marka sicilinde yer almaz.
- Özel korunan işaretler: Tanınmış markalar, uluslararası kuruluşlara ait işaretler ve devlet ile kamu kurumlarına ait işaretler özel koruma altındadır. Bu işaretlere benzer başvurular ret riski taşır.
- Karar sizin değil, Kurum'un ve itiraz sahiplerinin: Kurum başvuruyu incelerken, önceki hak sahipleri de yayından sonra itiraz edebilir. Araştırma bu riski azaltır, ortadan kaldırmaz.
Ayrıntılı kullanım adımları için marka araştırması nasıl yapılır yazımızı okuyabilirsiniz.
Araştırma sonrası ne yapılır?
- Rapor birlikte değerlendirilir ve risk düzeyine göre karar verilir.
- Gerekirse ad veya logo için alternatifler geliştirilir ve bunlar da aynı yöntemle taranır.
- Başvurulacak sınıflar ve ürün listesi netleştirilir.
- Karar verildiğinde marka tescili başvurusu hazırlanır.
- Yurt dışı planı varsa uluslararası marka tescili stratejisi kurulur.
Araştırmanızın kapsamını ve süresini birlikte belirlemek için bize ulaşın ya da teklif formunu doldurun.
Hizmete dahil olanlar
- Ulusal marka kayıtlarında birebir aynı ve benzer marka taraması
- Görsel, işitsel ve anlamsal benzerlik değerlendirmesi
- Nice sınıfı ve benzer mal/hizmet analizi
- Mutlak ret nedenleri (ayırt edicilik, tanımlayıcılık) ön değerlendirmesi
- Yazılı risk raporu ve yol haritası
- Ad ve logo alternatiflerinin karşılaştırılması
- İstenirse uluslararası kayıtlarda ön tarama (kapsam teklife göre)
Başvuru süreci adım adım
-
1
Marka ve faaliyet alanının belirlenmesi
Araştırılacak adı veya logoyu, ürün ve hizmetlerinizi ve ticari planınızı dinleriz.
-
2
Sınıf ve arama kapsamının planlanması
İlgili Nice sınıflarını ve benzer mal/hizmet gruplarını belirler, taramanın kapsamını netleştiririz.
-
3
Kayıt taraması
Birebir aynı, yazım varyasyonlu, okunuşu veya anlamı benzer markaları ve logo benzerliklerini tararız.
-
4
Benzerlik ve risk analizi
Bulunan kayıtları karıştırılma ihtimali ve ayırt edicilik açısından değerlendirir, risk düzeyini belirleriz.
-
5
Yazılı rapor ve görüşme
Bulguları ve önerilerimizi yazılı raporla sunar, sonuçları sizinle birlikte değerlendiririz.
-
6
Başvuru stratejisi
Risk düzeyine göre başvuruya geçme, adı geliştirme veya alternatif arama kararını birlikte veririz.
Gerekli bilgi ve belgeler
- Araştırılacak marka adı ve logo (görsel dosyası)
- Faaliyet alanı ile ürün ve hizmet açıklaması
- Hedeflenen sınıflar (belirsizse birlikte belirlenir)
- Hedef ülkeler (uluslararası tarama isteniyorsa)
- Alternatif ad ve logo önerileri (varsa)
- Başvuru sahibinin unvan bilgisi (rapor ve ileride yapılacak başvuru için)
Marka Araştırma ve Sorgulama (Benzerlik Raporu) hakkında sık sorulan sorular
Marka araştırması yaptırmak zorunlu mu?
Zorunlu değildir; ancak başvuru öncesi yapılması şiddetle önerilir. Araştırma, ret veya itiraz riskini önceden görmenizi sağlar. Yapılmadığında başvuru, ad ve logo yatırımı yapıldıktan sonra çakışma ortaya çıkarsa zaman ve maliyet kaybı yaşanabilir.
Araştırma tescil garantisi verir mi?
Hayır. Araştırma, araştırma tarihindeki kayıtlara dayanan bir risk değerlendirmesidir. Kurum başvuruyu ayrıca inceler ve önceki hak sahipleri yayın sonrası itiraz edebilir. Bu yüzden hiçbir araştırma tescil garantisi vermez.
TÜRKPATENT veri tabanında kendim aratmakla farkı nedir?
Kamuya açık veri tabanında kendi taramanızı yapabilirsiniz; ancak benzerlik değerlendirmesi yalnızca birebir eşleşmeye bakmaz. Görsel, işitsel ve anlamsal benzerlik, sınıf ve benzer mal/hizmet ilişkileri uzmanlık gerektirir. Rapor bu analizi yazılı olarak sunar.
Marka araştırması ne kadar sürer?
Süre; araştırılacak ad ve logo sayısına, sınıf ve ülke kapsamına göre değişir. Kapsam ve teslim süresi teklif aşamasında yazılı olarak bildirilir. Hızlı ön değerlendirme ile ayrıntılı rapor farklı kapsamdadır.
Araştırmada hangi kayıtlara bakılır?
Temel olarak Türkiye marka kayıtları ve başvuruları taranır. İsteğe bağlı olarak uluslararası kayıtlarda ön tarama ve ticaret unvanı gibi ek kontroller de kapsama dahil edilebilir. Kapsam ihtiyacınıza göre teklif aşamasında belirlenir.
Araştırmada marka riskli çıkarsa ne yapılır?
Risk düzeyine göre ayırt edici bir unsur eklemek, mal/hizmet listesini daraltmak, logoyu geliştirmek, farklı bir ad aramak veya önceki hak sahibiyle uzlaşma seçeneğini değerlendirmek mümkündür. Hangi yolun uygun olduğunu raporda öneri olarak sunarız.
TÜRKPATENT marka araştırma ekranı yeterli mi?
Ekran, kayıtlı ve başvurusu yapılmış markaları adına, sahibine, bülten numarasına ve sınıfa göre taramak için faydalıdır; ancak benzerlik yalnızca aynı ad değildir. Ses, yazım, anlam ve görsel benzerlik ile tescilsiz kullanım hakları ekranda görünmeyebilir. Bu nedenle ekran ilk eleme için, uzman değerlendirmesi ise başvuru kararı için birlikte düşünülmelidir.
