Anlar Grup Editör Ekibi 4 dk okuma Patent ve Faydalı Model
İçindekiler
Patent süreci neden takvimle yönetilir?
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK), patent ve faydalı model başvurusunda her aşama için süre öngörür. Bu sürelerin birçoğunda kaçırılan adımın sonucu ağırdır: başvuru geri çekilmiş sayılabilir. Aşağıdaki özet, kanun maddelerinin sadeleştirilmiş hâlidir; kendi dosyanızda tarihleri başvuru tarihine göre hesaplamak ve izlemek gerekir.
Adım adım takvim
| Aşama | Süre | Süre kaçırılırsa | SMK |
|---|---|---|---|
| Başvuru unsurlarından biri eksikse veya yabancı dilde verilmişse tamamlama ve Türkçe çeviri | Başvuru tarihinden itibaren 2 ay | Başvuru geri çekilmiş sayılır | md. 95/2 |
| Şekli eksikliklerin giderilmesi | Bildirim tarihinden itibaren 2 ay | Başvuru reddedilir | md. 95/4 |
| Rüçhan hakkı kullanımı (başka ülkedeki ilk başvuru) | İlk başvurudan itibaren 12 ay | Rüçhan hakkı kaybedilir | md. 93 |
| Araştırma talebi (ücretle birlikte) | Başvuruyla birlikte veya başvuru tarihinden itibaren 12 ay | Başvuru geri çekilmiş sayılır | md. 96/1 |
| Başvurunun yayımı | Başvuru (veya rüçhan) tarihinden 18 ay sonra; erken yayım talep edilebilir | — | md. 97 |
| İnceleme talebi (ücretle birlikte) | Araştırma raporunun bildiriminden itibaren 3 ay | Başvuru geri çekilmiş sayılır | md. 98/1 |
| İnceleme bildirimlerine görüş veya değişiklik sunma | Her bildirimden itibaren 3 ay (bildirim sayısı en çok 3) | Başvuru geri çekilmiş sayılır | md. 98/3-4 |
| Patent verilmesi için istenen değişiklik | Bildirimden itibaren 2 ay | Başvuru geri çekilmiş sayılır | md. 98/6 |
| Üçüncü kişi itirazı (ücretle) | Patent verilme kararının Bültende yayımından itibaren 6 ay | İtiraz yapılmamış sayılır | md. 99 |
| Kurum kararlarına itiraz | Kararın bildirim tarihinden itibaren 2 ay | Karar kesinleşir | md. 100 |
Aşamaların anlamı
- Şekli inceleme: Kurum, başvuruyu önce şekli şartlar bakımından inceler. Eksik bulursa başvuru sahibine süre verir.
- Araştırma raporu: Başvuru konusu buluşa benzer önceki teknikler taranır ve rapor hazırlanır. Rapor, başvuru sahibine bildirilir ve Bültende yayımlanır. Araştırma sonucuna göre buluşun yenilik ve buluş basamağı yönünden durumu hakkında fikir edinilir.
- Yayım: Başvuru, 18. ayın sonunda (veya erken yayım talebi üzerine daha erken) Bültende yayımlanır. Yayımla birlikte üçüncü kişiler patentlenebilirliğe ilişkin görüş sunabilir; ancak bu aşamada Kurum önündeki işlemlere taraf olamaz. Patent başvurusuna sağlanan koruma, yayım tarihinden itibaren geçici olarak tanınır.
- İnceleme: İnceleme talebi üzerine Kurum başvurunun ve buluşun kanuna uygunluğunu inceler. Uygun olmayan hususlar için en çok üç kez bildirim yapılır; başvuru sahibi her bildirimde görüş sunabilir veya başvuru kapsamını aşmayacak biçimde değişiklik yapabilir.
- Patent verilmesi kararı: Rapor olumluysa patent verilmesine karar verilir; karar ve patent Bültende yayımlanır. Patent belgesi, talep edilip belge düzenleme ücreti ödenirse sahibine verilir.
Patent verildikten sonra
- İtiraz penceresi: Üçüncü kişiler altı ay boyunca patentlenebilirlik şartlarının sağlanmadığı, buluşun yeterince açıklanmadığı veya patent konusunun başvurunun ilk hâlinin kapsamını aştığı gerekçeleriyle itiraz edebilir. İtiraz Kurul tarafından incelenir; patent sahibi bildirimden itibaren üç ay içinde görüşlerini sunabilir veya patentte değişiklik yapabilir.
- Koruma süresi: Başvuru tarihinden itibaren patent 20 yıl, faydalı model 10 yıl korunur ve bu süreler uzatılamaz.
- Yıllık ücretler: Başvuru tarihinden itibaren ikinci yılın sona erdiği tarihten başlayarak her yıl vadesinde ödenir (vade, başvuru tarihine karşılık gelen ay ve gündür). Vade geçerse, ek ücretle vadeyi izleyen altı ay içinde de ödenebilir.
- Telafi: Ek süre de kaçırılırsa patent hakkı vade tarihi itibarıyla sona erer. Sona erme bildiriminden itibaren iki ay içinde telafi ücreti ödenirse hak yeniden geçerlilik kazanır; bildirim, vade tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde yapılır.
Faydalı modelde süreç nasıl farklıdır?
Faydalı modelde koruma 10 yıldır ve inceleme aşaması yoktur. Başvuru sahibi araştırma raporu talebinde bulunur; Kanun faydalı model için bu talebi başvurudan itibaren iki ay içinde ücretle yapmayı öngörür. Rapor yayımından itibaren üç ay içinde ilgili belgeler sunularak itiraz veya görüş bildirilebilir. Faydalı model verildikten sonra hükümsüzlük yalnızca mahkemede istenebilir. İki hak arasındaki seçim için patent mi, faydalı model mi? rehberimize bakın.
Maliyeti takvimle birlikte planlayın
Her aşamanın resmî bir ücreti vardır: başvuru, araştırma raporu, inceleme raporu, belge düzenleme ve yıllık ücretler. Genel tarifede başvuru, araştırma ve inceleme raporu toplamı 10.980 TL'dir; KOBİ ve yapay zekâ indirimleri için ilgili yazımıza, tüm tutarlar için ücret tarifesi rehberimize bakabilirsiniz. Başvuruya hazırlanırken başvuru öncesi kontrol listemiz işinize yarayabilir.
Süreleri kaçırmamak için takvim kurmak ve izlemek, patent yönetiminin en önemli parçasıdır. Patent tescili hizmetimizde bu takibi dosya boyunca birlikte yürütebilir, teklif alabilirsiniz.
Kaynaklar ve kontrol tarihi
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (Mevzuat Bilgi Sistemi): md. 84, 93–101 (patent); md. 142–144 (faydalı model)
- TÜRKPATENT — Patent/Faydalı Model Bilgilendirme
- TÜRKPATENT — Patent İşlem Ücretleri
Bu özet bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez; bilgiler 14 Kasım 2026 tarihinde derlenmiştir.
Anlar Grup Editör Ekibi
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Başvurunuza özel değerlendirme için uzmanlarımıza ücretsiz danışabilirsiniz.