Anlar Grup Editör Ekibi 4 dk okuma Tasarım ve Coğrafi İşaret
İçindekiler
Tasarım nedir, neler korunur?
TÜRKPATENT'in bilgilendirme sayfasında tasarım, ürünün tümünün veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin; çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusundan kaynaklanan görünümü olarak anlatılır. "Ürün" ise bilgisayar programları hariç, endüstriyel yolla veya elle üretilen her nesneyi, ambalajı, grafik sembolleri ve tipografik karakterleri kapsar. Korunabilmesi için tasarımın bu tanımlara uyması, yeni olması ve ayırt edici niteliğe sahip olması gerekir.
- Yenilik: Aynısının, başvuru (veya rüçhan) tarihinden önce dünyanın hiçbir yerinde kamuya sunulmamış olması.
- Ayırt edici nitelik: Tasarımın bilgilenmiş kullanıcıda bıraktığı genel izlenimin, daha önce kamuya sunulmuş tasarımlardan farklı olması.
Teknik fonksiyonun zorunlu kıldığı görünüm özellikleri, kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı tasarımlar ve hükümranlık alametlerini uygunsuz kullanan tasarımlar koruma kapsamının dışındadır.
Tescilli ve tescilsiz tasarım
| Özellik | Tescilli tasarım | Tescilsiz tasarım |
|---|---|---|
| Nasıl doğar? | TÜRKPATENT'e başvuru ve tescille | Kamuya sunulmakla, başvuru gerekmeden |
| Koruma süresi | Başvuru tarihinden 5 yıl; beşer yıllık yenilemelerle toplam 25 yıla kadar | Kamuya ilk sunulduğu tarihten 3 yıl |
| Kanıt kolaylığı | Sicil kaydı ve tescil belgesi | Kamuya sunuş tarihini ve kendi tasarımınız olduğunu ispat etmek gerekir |
| Uygun olduğu durum | Uzun ömürlü, ticari değeri yüksek tasarımlar | Kısa ömürlü sezonluk ürünler; tescil yapılamadan piyasaya çıkılan durumlar |
Tescilsiz korumaya güvenmek, yeni bir ürünü piyasaya sürerken işe yarar bir güvence olabilir, ancak ispat yükü size aittir. Kalıcı koruma istiyorsanız tescil başvurusu yapın.
Piyasaya çıkmadan önce: 12 aylık açıklama istisnası ve rüçhan
- Yenilik açıklaması istisnası: Tasarım sahibinin veya onun izniyle üçüncü bir kişinin, başvuru (veya rüçhan) tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımı kamuya sunması, yeniliği ve ayırt edici niteliği etkilemez. Yine de ilk kez tanıttığınız tarihi belgelemeniz gerekir; bu istisnaya güvenip başvuruyu geciktirmek yerine başvuruyu mümkün olan en erken zamanda yapmak daha güvenlidir.
- Rüçhan hakkı: Paris Sözleşmesi veya DTÖ üyesi bir ülkede yaptığınız ilk tasarım başvurusundan itibaren altı ay içinde Türkiye'ye aynı tasarım için başvurursanız, ilk başvuru tarihini esas alabilirsiniz. Rüçhan belgeleri başvuru tarihinden itibaren üç ay içinde Kurum'a sunulmalıdır.
Yayım erteleme: tasarımı gizli tutmak
Normalde tescil edilen tasarım Bültende yayımlanır ve görseli kamuya açılır. Rakiplerin ürünü piyasaya çıkmadan görmesini istemiyorsanız, başvuruyla birlikte başvuru (veya rüçhan) tarihinden başlamak üzere 30 aya kadar yayım erteleme talep edebilirsiniz. Bu durumda:
- Tasarım tescil edilir ve sicile kaydedilir; ancak görsel anlatımı ve dosyaya ilişkin belgeler üçüncü kişilerin incelemesine kapalı tutulur.
- Erteleme süresi dolduğunda (veya hak sahibi isterse daha erken) Kurum dosyayı yayımlar; yayımdan önce yayım ücretinin ödenmesi zorunludur.
- Başvuru sırasında yalnızca ürün örneği verildiyse, yayıma uygun görsel anlatımın da sunulması gerekir. Bu şartlar süresinde yerine getirilmezse tasarıma başvuru tarihinden itibaren sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır.
- Erteleme süresinde tecavüz davası açabilmek için sicil ve dosya bilgilerinin davalıya bildirilmiş olması gerekir.
- Yayım erteleme, çoklu başvurudaki tasarımların yalnızca bir kısmı için de istenebilir.
Çoklu başvuru: birden çok tasarımı bir arada
Birden çok tasarım, ek başvuru ücreti ödenmesi şartıyla tek bir başvuruda (çoklu başvuru) tescil ettirilebilir. Kural olarak süslemeler hariç, tasarımın uygulandığı her ürünün aynı Locarno sınıfında olması gerekir. Çoklu başvuruyu oluşturan tasarımlar yine de ayrı ayrı değerlendirilir; yani birinin eksiği diğerlerinin tesciline engel olmamalıdır. Güncel tarifede başvurudaki ikinci tasarım için 1.674,90 TL, üçüncü ila beşinci tasarımların her biri için 318,70 TL, altıncı ve sonraki her tasarım için 760 TL ücret öngörülmüştür; ayrıca yayım alanı başına 280 TL yayım ücreti ödenir. Tutarların tamamı için 2026 ücret tarifesi rehberimize bakın.
İtiraz süreleri
- Başvuru sahibi: Kurum'un başvuruya ilişkin kararına, bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde gerekçeli ve yazılı olarak itiraz edebilir.
- Üçüncü kişiler: Tasarım tescilinin yayım tarihinden itibaren üç ay içinde, ücreti ödeyerek tescil belgesinin verilmesine itiraz edebilir; ücret zamanında ödenmezse itiraz yapılmamış sayılır.
Başvuru nasıl yapılır?
Tasarım tescil başvurusu TÜRKPATENT'in elektronik başvuru sistemi EPATS üzerinden, e-Devlet şifresiyle giriş yapılarak çevrimiçi gerçekleştirilir. Tasarımın görsel anlatımları, ürün adı ve tasarımcı bilgileri hazırlanmalıdır. Sürecin tamamını endüstriyel tasarım tescili hizmetimiz kapsamında yürütebilir, genel bilgi için tasarım tescili rehberimize bakabilirsiniz. Dosyanız için ön görüşme isteyebilirsiniz.
Kaynaklar ve kontrol tarihi
- TÜRKPATENT — Tasarım Bilgilendirme
- TÜRKPATENT — Tasarım İşlem Ücretleri
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (Mevzuat Bilgi Sistemi): md. 57, 61–63, 66–69
Bilgiler 14 Kasım 2026 tarihinde derlenmiştir; tutarlar ve süreler değişebilir.
Anlar Grup Editör Ekibi
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Başvurunuza özel değerlendirme için uzmanlarımıza ücretsiz danışabilirsiniz.
